Üniversite Tercihleri Nasıl Yapılır? Adım Adım Tercih Rehberi

YKS Akademi
5 dk okuma5 Ağustos 2026
Üniversite Tercihleri Nasıl Yapılır? Adım Adım Tercih Rehberi

İçindekiler

  1. 1Üniversite Tercihi Yaparken Nelere Dikkat Edilmeli?
  2. 2Başarı Sırası mı Önemli Puan mı?
  3. 3Tercih Listesi Nasıl Hazırlanmalı?
  4. 4Üniversite Tercihlerinde En Sık Yapılan Hatalar
  5. 5Üniversite Tercihleri Nasıl Yapılır?
  6. 6SIKÇA SORULAN SORULAR (SSS)

YKS maratonunun en heyecanlı hatta en kritik aşaması tercih dönemidir. Aylarca süren yoğun çalışma temposunun, uykusuz gecelerin ve çözülen binlerce sorunun karşılığının alınacağı vakit gelmiştir. Elbette sınavda yüksek puan almak kadar, bu puanı ve başarı sırasını doğru yönetmek de büyük önem taşır. Yanlış yapılmış bir üniversite tercih listesi, onca emeğin boşa gitmesine ya da kendinizi istemediğiniz bir bölümde bulmanıza neden olabilir.

Bu rehberde, geleceğinizi şekillendiren üniversite tercih sürecinde dikkat edilmesi gereken başlıkları inceleyeceğiz.

Tüm bu hazırlık ve tercih süreçlerini en başından düzenli ve profesyonel bir şekilde yürütmek isterseniz düzenli takip ve programlamayla yürütülen koçluk sisteminden faydalanabilirsiniz.

Üniversite Tercihi Yaparken Nelere Dikkat Edilmeli?

YKS tercih döneminde sadece puana bakarak liste hazırlamak en büyük yanlışlardan biridir. Doğru bir tercih süreci, çok yönlü bir araştırmayı gerektirir. Tercih yaparken şu temel kriterleri mutlaka göz önünde bulundurmak gerekir.:

  • İlgi, Yetenek ve Alanları: Tercih süreci bir nevi ömür boyu yapacağınız mesleği seçmek demektir. Sırf "puanı yüksek" diye size hiç hitap etmeyen bir bölümü seçmek, ileride mutsuz bir kariyer demektir. Kendi kişiliğinizi, güçlü ve zayıf yönlerinizi iyi analiz edin.

  • Üniversitenin Akademik Kadrosu ve İmkanları: Seçeceğiniz üniversitedeki profesör ve doçent sayısı, laboratuvar altyapısı, kütüphane olanakları eğitimin kalitesini belirlemede yardımcı olur.

    Kampüs Yaşamı ve Lokasyon: Üniversitenin hangi şehirde olduğu, kampüsünün sosyal imkanları, yurt olanakları ve ulaşım kolaylığı öğrencilik hayatınızın kalitesini etkiler. Büyükşehirde okumanın staj avantajları olabileceği gibi, maliyet açısından zorlayabilir.

  • Erasmus ve Uluslararası Bağlantılar: Yurtdışı değişim programları ve çift anadal (ÇAP) / yandal imkanları, CV'nizi güçlendirecek en önemli unsurlardır.

  • Özel Koşullar Maddesi: ÖSYM tercih kılavuzunda her bölümün yanında bulunan "bakınız" kodlarını mutlaka okuyun. Bazı bölümler hazırlık sınıfını zorunlu tutar, bazıları ise özel sıralama şartı, ilgili meslek lisesi mezuniyet diploması arayabilir.

Başarı Sırası mı Önemli Puan mı?

Gel gelelim her yıl adayların zihnini en çok kurcalayan o meşhur soruya: Başarı sırası mı önemli puan mı?

Bu sorunun oldukça net bir cevabı vardır. Üniversite tercihlerinde tek kriter başarı sırasıdır. Sınavın zorluk derecesine göre puanlar her yıl ciddi şekilde dalgalanabilir. Örneğin, bir yıl 450 puanla ilk 10.000'e girilirken, sınavın daha kolay olduğu başka bir yıl aynı puanla ancak ilk 25.000'e girilebilir.

Üniversitelerin kontenjanları sınırlıdır ve yerleştirmeler yukarıdan aşağıya doğru başarı sırasına göre yapılır. Bu yüzden listenizi oluştururken kılavuzdaki taban puanlarından ziyade geçmiş yılların başarı sıralamalarını referans almalısınız. Artan, azalan kontenjanları ve seçmek istediğiniz bölümün yükselişini de göz önünde bulundurmalısınız.

Tercih Listesi Nasıl Hazırlanmalı?

Doğru bir üniversite tercih listesi hazırlamak, mantıklı bir risk yönetimi yapmaktır. ÖSYM, adaylara toplamda 24 tercih hakkı sunmaktadır. Bu hakkı stratejik bir dağılımla üç ana bölüme ayırarak kullanmaK en mantıklısı olacaktır. 

Eğer ki hem sınava hazırlık sürecinde hem tercih döneminde yol göstericiye ihtiyaç duyarsanız Baykuş Mentörlük’ten ve içeriklerinden faydalanabilirsiniz.

  • 1. Hayal Grubu (%20-25)

İlk 4-5 tercihinize, başarı sıranızın çok üzerinde olan, "Gelme ihtimali düşük ama gelirse çok mutlu olurum" dediğiniz bölümleri yazın. Örneğin sıranız 50.000 ise, 30.000-35.000 bandındaki yerleri buraya yazabilirsiniz. Sürpriz yerleştirmeler her yıl yaşanabilir.

  • 2. Gerçekçi Grup (%50-60)

Listenizin gövdesini oluşturacak 6. ve 18. tercihler arası, sizin başarı sıranıza denk ve çok yakın olan yerlerdir. 50.000'inci bir aday için 42.000 ile 65.000 arasındaki bölümler bu gruptadır. Büyük olasılıkla bu aralıktaki tercihlerinizden birine yerleşirsiniz.

  • 3. Garanti Grup (%20-25)

Son 5-6 tercihinize ise açıkta kalma riskini sıfırlayacak, başarı sıranızın çok altında kalan yerleri yazmalısınız. 50.000'inci aday için 80.000, 100.000 ve hatta daha gerideki bölümler güvenlik bölgedir. Tabii ki buraya yazacağınız bölümlerin de "asla okumam" demeyeceğiniz yerler olması gerekir.

Üniversite Tercihlerinde En Sık Yapılan Hatalar

  • Her yıl binlerce adayın sıklıkla düştüğü hataları bilmek sizi bir adım öne geçirecektir:

    Sıralama Kuralına Uymamak: En sık yapılan hata, "Puanı yüksek olanı üste yazmalıyım" mantığıdır. ÖSYM yerleştirme sistemi sizin istek sıranıza bakar. Daha çok istediğiniz ama başarı sırası biraz daha düşük olan bir bölümü, daha az istediğiniz yüksek sıralı bir bölümün altına yazarsanız ve ikisi de tutuyorsa, üstteki bölüme yerleşirsiniz.

  • Kılavuzdaki Özel Koşulları Okumamak: Vakıf üniversitelerinin burs kesilme şartlarını, kampüsün ana kampüsten uzak bir ilçede olduğunu veya zorunlu hazırlık sınıfını gözden kaçırmak mağdurşyete yol açar.

  • "Okurum ya" Diyerek İstenmeyen Bölümü Yazmak: Bir bölüme yerleştiğinizde, ertesi yıl tekrar sınava girmek isterseniz Ortaöğretim Başarı Puanınız (OBP) yarı yarıya düşer. Bu yüzden kaydolmayacağınız hiçbir bölümü tercih listenize eklemeyin.

  • Ölü Tercih Yapmak: Başarı sırası 200.000 olan bir bölümün altına, başarı sırası 50.000 olan bir bölümü yazmak teknik olarak "ölü tercih"tir. Üstteki bölüm gelmezse, alttaki yüksek puanlı bölümün gelme ihtimali neredeyse imkansızdır.

Üniversite Tercihleri Nasıl Yapılır?

Tüm araştırmalarınızı tamamladıktan sonra resmi süreci adım adım uygulayarak tercihlerinizi onaylamanız gerekir:

  • Adım 1: Tercih döneminde ÖSYM tarafından yayınlanan en güncel YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzu'nu inceleyerek başlayın.

  • Adım 2: Taslak Listenizi Oluşturun. Kılavuzdaki tablolardan kendi başarı sıranıza uygun bölümlerin program kodlarını, üniversite isimlerini ve kontenjanlarını bulun ve ardından 30-40 adetlik geniş bir havuz oluşturun.

  • Adım 3: Listenizi İstek Sırasına Göre Eleyin. Havuzdaki seçenekleri 24 tercihe indirin. Bu indirgemeyi yaparken başarı sırasına değil, tamamen "Hangi bölümü daha çok istiyorum?" sorusuna göre yukarıdan aşağıya sıralayın.

  • Adım 4: ÖSYM Aday İşlemleri Sistemine (AİS) Giriş Yapın.T.C. Kimlik Numaranız ve şifrenizle ais.osym.gov.tr adresine girerek "Tercih Süreci" sekmesine tıklayın.

  • Adım 5: Program Kodlarını Girin ve Onaylayın. Belirlediğiniz 24 tercihi sırasıyla sisteme girin. Ekranda beliren üniversite ve bölüm isimlerinin taslağınızla eşleştiğini tek tek kontrol edin. Değişiklikleri yaptıktan sonra "Başvuru Kontrol ve Önizleme" butonuna basın ve ardından "Onayla" diyerek işlemi tamamlayın. Tercih süresi bitene kadar sistemde güncelleme yapabileceğinizi unutmayın.

SIKÇA SORULAN SORULAR (SSS)

Tercih yaparken başarı sırası mı puan mı önemli?

ÖSYM sistemi adayları başarı sıralamalarına göre yerleştirir bu yüzden başarı sıralaması önemlidir. Tercih yaparken güncel başarı sıralamaları baz alınmalıdır.

Üniversite tercih listesi kaç bölümden oluşmalı?

ÖSYM adaylara maksimum 24 tercih hakkı tanır. Listenizin illa 24 tercih olması zorunlu değildir. İsterseniz sadece 1 adet de tercih yapabilirsiniz. Ancak riskleri azaltmak ve açıkta kalmamak adına listenizdeki 15-18 sütununu doldurmanız ve geniş bir aralıktan başlamanız tavsiye edilir.

En çok istediğim bölümü alta yazarsam gelir mi?

Yerleştirme işlemi yapılırken ÖSYM sistemi önce sizin başarı sıranıza bakar. Sizin sıranız geldiğinde, sistem 1. tercihinizden başlayarak aşağıya doğru kontenjanları kontrol eder. Eğer en çok istediğiniz bölümü alta yazdıysanız ve onun üstündeki herhangi bir tercihinizin kontenjanı dolmadıysa, sistem sizi doğrudan üstteki bölüme yerleştirir ve alttaki en çok istediğiniz bölüme sıra gelmez. Bu yüzden en çok istediğiniz bölüm her zaman üstte olmalıdır.

Üniversite seçerken nelere dikkat edilmeli?

Akademik kadronun niteliği , üniversitenin iş dünyası ile olan iş birlikleri, staj imkanları, kütüphane ve laboratuvar gibi fiziki altyapı güçleri, yurt dışı değişim programlarının aktifliği ve mezun ağının gücü dikkat edilmesi gereken en temel unsurlardır.

Bölüm mü üniversite mi daha önemli?

Bu sorunun cevabı hedeflerinize göre değişir. Eğer spesifik, teknik ve unvan veren bir meslek (Tıp, Hukuk, Mimarlık, Diş Hekimliği vb.) hedefliyorsanız bölüm önceliklidir. Ancak İktisadi ve İdari Bilimler (İşletme, İktisat, Siyaset Bilimi) veya bazı mühendislik dallarında okuyacaksanız, üniversitenin adı, sunduğu network, yabancı dil eğitimi ve vizyon ön plana çıktığı için üniversite önceliklidir. İdeal olanı, ortalama bir üniversitede istemediğiniz bir bölümü okumak yerine, sizi her açıdan geliştirecek bir üniversite kültürü içinde bulunmaktır.








gülsüm kaplan

Yazar

Benzer İçerikler

Daha fazla gör

Popüler İçerikler